Ombuigingen

Inleiding 
Het college heeft bij de Kadernota 2026 een ombuigingspakket voorgesteld gericht op een sluitende begroting in het eerstvolgende jaar 2026. Op basis van het besluit bij de Kadernota is het pakket verwerkt in de Begroting 2026. Het totale ombuigingspakket inclusief de taakstelling bedrijfsvoering uit KN2025 resulteert in een ombuiging van ruim 16 miljoen in 2029. In de begroting 2026 zijn de jaren 2026 en 2027 sluitend, vanaf jaar 2028 heeft de meerjarenbegroting echter nog steeds een oplopend tekort.

Door het maatregelenpakket op te nemen in de begroting is het realiseren van de ombuigingen onderdeel geworden van het reguliere P&C proces. In deze bijlage leggen wij verantwoording af over de realisatie van de ombuigingen.

Het overgrote deel van de ombuigingen wordt volgens het vastgestelde pakket gerealiseerd, meerdere ombuigingen hiervan zijn reeds gerealiseerd en voor enkele ombuigingen wordt nog gewerkt aan de realisatie. Bij 2 van de 35 ombuigingen is geconstateerd dat de ombuiging maar deels realiseerbaar is. Deze afwijking wordt onderstaand toegelicht.

A1 en A2. Taakstelling Bedrijfsvoering
De taakstelling bedrijfsvoering bestaat uit twee onderdelen. Taakstelling bedrijfsvoering I, vastgesteld in de Begroting 2025. Van deze taakstelling is € 1.380 gerealiseerd en staat nog een bedrag open van € 359.000. De tweede extra taakstelling loopt op tot een bedrag van € 1.300.000 in 2029. Bij de Begroting 2027 komen we terug op de invulling van deze taakstellingen.

B. Opnemen subsidies 
De provincie heeft bij de Begroting 2026 aangegeven de ombuiging opgenomen baten van subsidies als niet reëel aan te merken. We ontvangen jaarlijks meerdere inkomende subsidies die in de jaarrekening worden verantwoord. We gaan (in afstemming met de provincie) onderzoeken of we deze subsidiebaten op een andere wijze kunnen verwerken in de begroting, bijvoorbeeld met een reserve grondbedrijf. We komen hierop terug bij de begroting 2027. 

C. Verkoop gronden aan Stedin
De grondverkoop aan Stedin vindt nog niet in 2026 plaats. Dat heeft gevolgen voor de verwachte inkomsten in de komende jaren. De grondverkopen zullen wel plaatsvinden, maar in een later stadium (BBV CAN - 1931697). Dit is al gecorrigeerd bij de Begroting 2026.

D. Verhuur etages gemeentehuis 
In de aanbiedingsbrief van de Begroting 2026 is aangegeven dat het ingeboekte bedrag van de verhuur van twee verdiepingen van het gemeentehuis niet realistisch is. Wij hebben aangegeven te onderzoeken wat wel een realistische opbrengst is zodat het bedrag bij deze Kadernota kan worden herzien. De realistisch haalbare opbrengst bedraagt circa € 140.000 per jaar. We zijn op dit moment onderzoek aan het doen naar het werkplekconcept van onze gemeente en daarmee de structurele ruimtebehoefte. Het verhuren van een gedeelte van het gemeentehuis is mede afhankelijk van deze onderzoeken. Ons voorstel is om de geprognotiseerde inkomst van € 140.000 in te boeken vanaf 2028 en verder en de wijziging te verwerken in de Begroting 2027.

E. GR IJsselgemeenten – onderdeel BTW Promen 
In het ombuigingsvoorstel van de GR IJsselgemeenten was bij een teruggave BTW van € 347.716 over vijf voorgaande jaren aangezien voor een jaarlijkse hoger te declareren BTW bedrag. Het werkelijke bedrag is € 69.543. Deze afwijking is al verwerkt in de Begroting 2026.

F. GR IJsselgemeenten – onderdeel verdeelsleutel 
Deze ombuiging is niet in de Begroting 2026 verwerkt, omdat de gesprekken met de andere gemeenten te laat gestart zijn om tot overeenstemming te komen. De gemeente is op dit moment met Krimpen en Zuidplas in gesprek over deze kostenverdeling. Een voorstel voor deze verdeelsleutel volgt bij de Begroting 2027.

G. Bewaakte fietsenstalling - GR IJsselgemeenten 
Er is bij de Begroting 2026 een motie aangenomen om de bewaking en inzet van Promen voor de fietsenstalling te onderzoeken. De financiële consequenties van deze in de gemeenteraad aangenomen motie is dat de bij de Kadernota 2026 ingeboekte bezuiniging van € 220.000,- met dit besluit niet kan worden gerealiseerd. Besloten is de ombuiging niet af te boeken, maar met GR IJsselgemeenten in overleg te treden over alternatieve ombuigingen. De ombuiging vervalt in jaarschijf 2026, maar blijft begroot van 2027 en verder.

H. Gemeentelijke locaties en Wijkcentrum Maria Daneelserf
In de raadsinformatiebrief (2026-022) bent u geïnformeerd over de aangepaste aanpak van de ombuiging ‘Wijkcentrum Schollevaar’. Dit betekent dat Wijkcentrum Schollevaar voorlopig in gebruik blijft en een rol speelt in een tijdelijke, integrale oplossing voor Schollevaar, conform de eerder gedane toezegging. De besparing wordt gerealiseerd via een bredere herschikking van maatschappelijk vastgoed in het gebied, met een hoger structureel besparingspotentieel. De ombuiging gemeentelijke locaties ( € 80.000) die voorzag in het verminderen van leegstand in De Zevensprong wordt onderdeel van de schuifpuzzel Schollevaar. Beiden ombuigingen worden wel, maar op een andere wijze gerealiseerd.

I. OZB opbrengsten zachte planning woningbouw 
De provincie heeft bij de Begroting 2026 aangegeven de ombuiging OZB opbrengsten van de zachte woningbouw als niet reëel aan te merken. Het project Rivium zit in een volgende fase waardoor de prognose van het aantal te bouwen woningen van zacht naar hard verschuift. Bij de begroting 2027 komen wij terug met een voorstel hoe wij deze ombuiging te realiseren.

In onderstaande tabel zijn niet alle afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde ombuigingen opgenomen. Dit komt doordat een deel van deze ombuigingen nog niet in de begroting is verwerkt en daardoor geen effect heeft op het begrotingssaldo. Daarnaast is een aantal afwijkingen reeds verwerkt bij de Begroting 2026, zoals 'C. Verkoop gronden aan Stedin' en 'E. BTW Promen'. Alleen de afwijkingen die leiden tot een wijziging van het begrotingssaldo zijn in onderstaande tabel opgenomen.

Wij stellen voor de effecten voor 2026 te verwerken bij de Slotwijziging en de effecten voor 2027 en verder mee te nemen in de Begroting 2027. Voor een aantal onderwerpen komen wij bij de Begroting 2027 terug met voorstel hoe wij deze ombuiging realiseren.