Paragraaf New Towns

Capelle is een zogenaamde New Town. Dat is een gemeente die de afgelopen 50 jaar enorm zijn uitgebreid en ontwikkeld en die nu tegen allerlei sociale-, veiligheids-, en ruimtelijke vraagstukken oploopt. Het maatschappelijk vastgoed is erg verouderd, de kwaliteit van de woonomgeving staat sterk onder druk en de zorgen rond bestaanszekerheid zijn groot. En dat allemaal tegelijkertijd. Dat maakt de urgentie om hier nu in te acteren groot. Deze problematiek is dus niet van vandaag op morgen ontstaan en is ook bij andere plaatsen (bv Zoetermeer, Helmond en Nissewaard bekend). Hieronder ligt een zogenaamd “New Town mechanisme” ten grondslag.

In essentie gaat dit als volgt: (1.) We zijn ongeveer 50 jaar geleden als gemeente bovengemiddeld sterk gegroeid, een periode die niet bekend staat om hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit. (2.) Hierdoor is een groot deel van de gemeente (bijna 70% van de gebouwen) nu tegelijkertijd relatief oud en sleets aan het worden. (3.) We zien hierdoor de woonaantrekkelijkheid dalen, bijvoorbeeld door minder kwalitatieve voorzieningen, woningen en openbare ruimte. (4.) Waardoor, gemiddeld genomen, bij iedere verhuisbeweging het vermogen, inkomen en / of opleidingsniveau van inwoners daalt. Dat terwijl we al een relatief hoog aandeel inwoners hebben met relatief lage vermogens, inkomens en / of opleiding. (5.) We zien mede door deze dynamiek een verergering van reeds bestaande sociale en economische uitdagingen in de gemeente, bijvoorbeeld op het gebied van jeugdcriminaliteit en schulden. Dit is een zelfversterkend effect, dat wil zeggen dat door de verergering van sociale en economische uitdagingen de woonaantrekkelijkheid verder daalt, enzovoorts.

Dit mechanisme en deze problematiek is complex, veel-laags en is over decennia ontstaan en zal ook een lange periode nodig hebben om dit om te draaien. Dat vraagt een lange adem over meerdere collegeperiodes en daarom is breed bestuurlijk commitment en draagvlak essentieel.

Deze problematiek is in Capelle met name in de wijken Schollevaar en Oostgaarde zichtbaar. Juist in deze wijken staan leefbaarheid, (sociale) veiligheid en bestaanszekerheid. Daarom willen we de komende jaren fors inzetten om de leefbaarheid, de kwaliteit van de openbare ruimte en het algehele gevoel van welzijn verhogen. In ons coalitieakkoord hebben we hier ook veel aandacht voor.

Twee andere New Town gemeenten in Zuid-Holland zijn Zoetermeer en Nissewaard. Samen met hen zijn we tot een regiodeal gekomen met de provincie Zuid-Holland. De komende jaren staat deels in het teken van het uitvoeren van de plannen die de basis zijn van de regiodeal.

Tegelijkertijd werken we aan een langetermijn agenda waar doelen, middelen en inspanningen helder in zijn verwoord. We hebben de overtuiging dat de aanpak alleen succesvol kan zijn als we dat in nauwe samenwerking doen met de wijk, inwoners, bedrijven, partners en betrokken partijen doen. Een en ander wordt vastgelegd in een programmaplan. Dit programmaplan zal de basis worden voor de aanpak van de New Towns. 

Met andere New Town gemeenten in het land werken we daarnaast aan (h)erkenning van deze problematiek bij het rijk, waarmee ook middelen op termijn hiervoor gereserveerd kunnen worden.