Paragraaf Wet open overheid

Wet open overheid

Doel van de Wet open overheid (Woo) is een transparante overheid. Een transparante overheid achten we essentieel voor het vertrouwen van de (Capelse) samenleving in de overheid. Transparantie zien we als belangrijke pijler van onze (lokale) democratie. ‘Beleids- en besluitvorming vindt (……) transparant (…..) plaats. Alternatieven en consequenties worden inzichtelijk gemaakt (……).’ (Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Samen voor Capelle’). In onze Organisatievisie staat dat we een transparante (en integere) organisatie zijn. Als transparante overheid staan we open voor wat er beter kan. Door het openbaar maken van informatie kunnen we het debat over onze keuzes eerder en beter voeren. Daar worden we niet alleen zelf beter van, zo dragen we ook bij aan een samenleving waar iedereen kan meedoen.

Uitgangspunt van de Woo is actieve openbaarmaking van overheidsinformatie ('het bestuursorgaan dat het aangaat, maakt bij de uitvoering van zijn taak uit eigen beweging de bij het bestuursorgaan berustende informatie neergelegd in documenten voor een ieder openbaar, tenzij..... Deze informatie betreft in ieder geval informatie over het beleid, inclusief de voorbereiding, uitvoering, naleving, handhaving en evaluatie'). Naast deze algemene beginselplicht tot actieve openbaarmaking benoemt de Woo specifiek de volgende 16 informatiecategorieën waarvan de documenten actief openbaar moeten worden gemaakt (met daarbij vermeld of wij al (gedeeltelijk) aan deze verplichting voldoen):

• Verordeningen (ja)
• Overige besluiten van algemene strekking (bijv. beleidsregels; aanwijzingsbesluiten; ruimtelijke plannen; verkeersbesluiten) (ja)
• Ontwerpen van bovengenoemde besluiten van algemene strekking waarover een extern advies is gevraagd, met inbegrip van de adviesaanvraag (nee)
• Inzicht in de organisatie en werkwijze van de gemeente (bijv. organogram of organisatiebesluit waarin per domein / team de taken en bevoegdheden zijn vermeld) (gedeeltelijk)
• Bereikbaarheidsgegevens van bestuur en organisatie (ja)
• Ingekomen stukken bij de gemeenteraad, tenzij deze betrekking hebben op individuele gevallen (gedeeltelijk)
• Vergaderstukken en verslagen van de gemeenteraad en raadscommissies (ja)
• Agenda’s en besluitenlijsten van vergaderingen van het college (gedeeltelijk)
• Adviezen over ontwerpen van gemeentelijke verordeningen en overige besluiten van algemene strekking, afkomstig van adviescolleges en -commissies en andere externe partijen als die om advies zijn gevraagd, uitgezonderd adviezen die betrekking hebben op individuele gevallen (nee)
• Convenanten (nee)
• Jaarplannen en jaarverslagen van de gemeentelijke bestuursorganen (gemeenteraad, college, burgemeester) (ja)
• Verplichtingen tot verstrekking van subsidies, anders dan met een beschikking (nee)
• Woo-verzoeken, Woo-besluiten en de verstrekte informatie / documenten (nee)
• Onderzoeksrapporten die betrekking hebben op 1. Functioneren van de organisatie en 2. Voorbereiding of evaluatie van beleid (nee)
• Beschikkingen met uitzondering van een 20-tal concreet benoemde beschikkingen (nee)
• Schriftelijke oordelen in klachtprocedures als bedoeld in titel 9.1 van de Algemene wet bestuursrecht (nee)

De verplichting tot actieve openbaarmaking van documenten in bovengenoemde informatiecategorieën is tranche-gewijs in werking getreden per 1 november 2024. Onze gemeente voldoet aan deze eerste tranche. De inwerkingtreding van de tweede tranche staat (vooralsnog) gepland voor 1 januari 2027: 

1. Ontwerpen van bovengenoemde besluiten van algemene strekking waarover een extern advies is gevraagd, met inbegrip van de adviesaanvraag
2. Vergaderstukken en verslagen van de gemeenteraad en raadscommissies
3. Agenda’s en besluitenlijsten van vergaderingen van het college
4. Adviezen over ontwerpen van gemeentelijke verordeningen en overige besluiten van algemene strekking, afkomstig van adviescolleges en -commissies en andere externe partijen als die om advies zijn gevraagd, uitgezonderd adviezen die betrekking hebben op individuele gevallen
5. Jaarplannen en jaarverslagen van de gemeentelijke bestuursorganen (gemeenteraad, college, burgemeester)
6. Woo-verzoeken, besluiten op de Woo-verzoeken en de verstrekte informatie / documenten

Deze actieve openbaarmaking dient plaats te vinden door middel van een digitale infrastructuur die door de minister van BZK in stand wordt gehouden (artikel 3.3b van de Woo). Het doel daarvan is, alle informatie die bestuursorganen onder de Woo actief openbaar (moeten) maken, op één plek voor iedereen vindbaar en doorzoekbaar te maken. Door deze ene vindplaats ontstaat er overzicht en hoeven belanghebbende burgers, onderzoekers, journalisten, wetenschappers en overige geïnteresseerden niet langer de vele websites van de afzonderlijke bestuursorganen te zoeken en doorzoeken.

In 2023 is de Woo-index beschikbaar gekomen, een digitale infrastructuur ingericht als verwijsindex met zoekfunctie. Door het beschikbaar komen van de Woo-index kan de actieve openbaarmaking van de Woo-informatiecategorieën stapsgewijs worden geïmplementeerd en zal ook de wettelijke verplichting gefaseerd – per informatiecategorie – worden ingevoerd. Dit gebeurt bij koninklijk besluit. De Woo-index van de gemeente Capelle aan den IJssel is te raadplegen op:

Woo-index Gemeente Capelle aan den IJssel | Overheid.nl

Vooruitlopend op de wettelijke actieve openbaarmakingsplicht geven wij reeds inhoud aan de actieve openbaarmaking door beschikbare publieke informatie zo veel mogelijk te ontsluiten via de Woo-index en de gemeentelijke website.

Samen met buurgemeente Krimpen aan den IJssel werken we aan een publicatieportaal waarin documenten vanuit het zaaksysteem (Djuma) – maar ook handmatig – geanonimiseerd en toegankelijk, gepubliceerd kunnen worden: Djuma OpenInfo. Daarna zal per informatiecategorie het proces worden beschreven, zullen medewerkers geïnformeerd/opgeleid/bewust worden en zal de actieve openbaarmaking geïmplementeerd worden.

Naast het uitgangspunt van de actieve openbaarmaking, kent de Woo de passieve openbaarmaking ('een ieder kan een verzoek om publieke informatie richten tot het bestuursorgaan of een onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan werkzame instelling, dienst of bedrijf') en de verplichting tot het op orde brengen van de informatiehuishouding (‘het bestuursorgaan treft maatregelen ten behoeve van het duurzaam toegankelijk maken van de digitale documenten’).

Om de duurzame digitale toegankelijkheid van documenten te borgen dienen maatregelen te worden getroffen. Om de in deze documenten opgenomen informatie doorzoekbaar, toegankelijk en privacy-proof openbaar te maken, zijn er technische hulpmiddelen en aanpassingen in het werkproces benodigd. 2026 staat in het teken van het invullen van de randvoorwaarden en dit zal in 2027 worden voortgezet. Dit houdt in: het optimaliseren van het anonimiseringsproces binnen de bestaande werkprocessen (zelf generen van een inventarislijst, uitzonderingsgronden benoemen en efficiënter lakken door gebruik van een black and white list die automatisch verplichte onderdelen lakt of laat staan); de verdere inrichting van een publicatie omgeving (Djuma OpenInfo) en het realiseren van een proces blauwdruk per informatiecategorie. Ook bewustwording in de organisatie maakt onderdeel uit van de implementatie.