Begroting in hoofdlijnen

De Kadernota 2027 is de basis van de Begroting 2027. De Kadernota 2027 is vastgesteld in de raadsvergadering van 13 juli 2026 en bevat onder andere de autonome ontwikkelingen, algemene uitkering en prijs- en areaalindexaties. Daarnaast is door de raad een amendement aangenomen met betrekking tot de ombuiging op het wijkcentrum Schollevaar. Deze mutaties zijn verwerkt in de Begroting 2027. In onderstaande tabel is het meerjarig begrotingssaldo opgenomen en wordt daarna per categorie toegelicht.

1. Coalitieakkoord 2026-2030
   Het Coalitieakkoord 2026-2030 is financieel verwerkt in de begroting 2027. Voor een gedetailleerd overzicht wordt verwezen naar de tabel in dit onderdeel van de begroting.
2. Ombuigingen
   De in de begroting 2026 opgenomen ombuigingen zijn geactualiseerd en op onderdelen aangepast. Voor een uitgebreid overzicht wordt verwezen naar de tabel in dit onderdeel.
3. Algemene uitkering
   De algemene uitkering uit het gemeentefonds is berekend op basis van de meicirculaire 2026. Daarnaast is de stelpost volume accres voor het jaar 2027 (1.025) vrijgevallen ten gunste van het begrotingssaldo. De stelpost geoormerkte gelden is eveneens vrijgevallen ten gunste van het begrotingssaldo. In programma 6 wordt e.e.a. toegelicht.
4. Kapitaallasten
   De investeringsplanning is aangepast en op basis van de aangepaste planning zijn de afschrijvingslasten berekend. Een en ander resulteert in lagere lasten in 2027 en 2028 en hogere lasten vanaf 2029.
5. Personeelslasten
   De personeelslasten dalen ten opzichte van vorige jaren. Een deel van de daling in 2027 en volgende jaren wordt veroorzaakt doordat in de begroting 2026 90k te veel was opgenomen. De verklaring van het overige deel is dat in de begroting 2026 een hogere salarisstijging is geprognotiseerd voor de jaarschijf 2027 dan in de begroting 2027.
6. Onroerendzaakbelastingen
   De tarieven OZB zijn in 2027 geïndexeerd met 2,5%. Daarnaast is rekening gehouden de bouw van nieuwe woningen (areaaluitbreiding).
7. Dividend Stedin
   Het dividend van Stedin is aangepast op basis van een geactualiseerde dividend-prognose van Stedin.
8. Voorziening onderhoud
   De voorziening onderhoud is herberekend op basis van geactualiseerde meerjarenonderhoudsplannen. Dit resulteert in een structureel lagere dotatie aan de voorziening van 281 per jaar.
9. Sociaal domein
   De belangrijkste mutaties hebben betrekking op de hogere bijdragen aan het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR). Voor het CJG wordt dit veroorzaakt door de jaarlijkse loon- en prijsindexatie en een beperkte autonome volumegroei binnen de lokaal gecontracteerde jeugdhulp. Voor de GRJR is de bijstelling gebaseerd op de individuele gemeentelijke prognose van de autonome volumegroei van de jeugdhulpkosten. Daarnaast is het in de begroting opgenomen voordeel op de BUIG voor de komende jaren naar beneden bijgesteld aangezien het uitkeringenbestand een stijgende lijn laat zien.
10. Realisatiestimulans
    

    Voor 2027, 2028 en 2029 komen wij in aanmerking voor de Realisatiestimulans in verband met de bouw van betaalbare woningen. Om rekening te houden met mogelijke onvoorziene omstandigheden en niet vooruit te lopen op de volledige toekomstige opbrengsten, is een voorzichtige raming gehanteerd. Hierbij is gerekend met 100% van de opbrengst per woning in 2027, 80% in 2028 en 50% in 2029. De realisatiesubsidie betreft een landelijke financiële bijdrage van het Rijk voor gemeenten die starten met de bouw van betaalbare woningen.

11. Overige
    Dit is het saldo van de overige, niet nader gespecificeerde bijstellingen.

    Eindstand Begroting 2027
    De eindstand van de Begroting is positief in 2027 en 2028. Deze stand wordt echter beïnvloed door incidentele baten en lasten. Denk hierbij aan projecten binnen het grondbedrijf (grondexploitaties) en gebiedsontwikkeling van Het Nieuwe Rivium maar ook aan de verkoop van grond aan Stedin, verkoop van snippergroen en de subsidie realisatiestimulans. Zie voor een volledig overzicht van de incidentele baten en lasten de tabel in de Financiële begroting.
    Daarnaast merkt PZH de opgenomen ombuiging met betrekking tot de fietsenstalling ad. 220k als niet reëel aan, aangezien onvoldoende duidelijkheid gegeven kan worden over de realisatie van deze ombuiging. Daarom is deze ombuiging ook gecorrigeerd op het structurele begrotingssaldo. 
    Na verwerking van deze mutaties sluit 2027 met een positief structureel saldo maar de toekomstige jaarschijven zijn negatief.

    
    

In onderstaande tabel is de financiële vertaling van het coalitieakkoord 2026-2030 opgenomen en hoe deze in de begroting is verwerkt. Afwijkingen ten opzichte van het coalitieakkoord worden kort tekstueel toegelicht. De inhoudelijke uitwerking van het coalitieakkoord treft u in de diverse programma’s aan.

In onderstaande tabel zijn correcties opgenomen met financiële gevolgen voor de Begroting 2027. Deze correcties zijn in de Kadernota 2027 wel toegelicht maar niet financieel verwerkt. In de Kadernota 2027 is het onderdeel riool van 400 in 2029 niet toegelicht. De reden van deze mutaties is dat voor de jaren 2029 en 2030 minder overhead is toe te rekenen.

In onderstaande tabel wordt het structurele begrotingssaldo gepresenteerd. Het begrotingssaldo wordt gecorrigeerd voor incidentele lasten en baten. Dit overzicht is overeenkomstig de begrotingscirculaire 2027 van de provincie in het kader van de toezichthoudende rol van de provincie. Uit onderstaande overzicht blijkt dat de begroting 2027 voor wat betreft de jaarschijf 2027 structureel en reëel sluitend is.

Onderstaand is het verloop van de algemene reserve weergegeven. In de jaren 2027 e.v. is het geprognosticeerde saldo uit deze Begroting 2027 opgenomen. In de jaarschijf 2026 staan naast het geprognosticeerde saldo ook mutaties van reeds genomen besluiten over de inzet van de algemene reserve. Dit betreft uit de Begroting 2026 de ombuigingsmaatregel voor het vormen van de reserves kapitaallasten en de inzet van de algemene reserve ter dekking van het begrotingssaldo. En uit de Kadernota 2027 de inzet van de reserve ten behoeve van het pilot-project maatschappelijke weerbaarheid en de grondexploitatie Stationsgebied Schollevaar.

Onderstaand zijn de totale geplande netto investeringen per jaarschijf weergegeven met daaronder de cumulatieve investeringskredieten vanaf 2026. Over de periode 2026 tot en met 2034 bedraagt het totaal aan investeringskredieten € 475 miljoen. Met netto wordt bedoeld de verwachte uitgaven minus de verwachte inkomsten van subsidies. 

Ten opzichte van de begroting 2026 is er sprake van een toename in de investeringsplanning. Over de periode 2025 tot en met 2033 staat in de begroting 2026 een totaal aan investeringskredieten van € 403 miljoen. Voor inzicht in de verschillen tussen de begroting 2027 en begroting 2026 is onderstaand ook de investeringsplanning, vanaf 2026, uit de begroting 2026 opgenomen met de mutatie per jaarschijf.

In de bijlage Investeringskredieten is een specificatie opgenomen van alle investeringen voor de jaren 2026 tot en met 2034.

Onderstaand is de ontwikkeling van de kapitaallasten opgenomen. Door de toename in de bovenstaande investeringsplanning stijgen in het meerjarenperspectief de kapitaallasten komende jaren ten opzichte van kapitaallasten zoals opgenomen in de begroting 2026.

Voor inzicht in de verschillen tussen de begroting 2027 en begroting 2026 is onderstaand ook de ontwikkeling van de kapitaallasten, vanaf 2026, uit de begroting 2026 opgenomen met de mutatie per jaarschijf. Tot en met 2028 is er nog sprake van een voordeel ten opzichte van de begroting 2026., veroorzaakt door zowel lagere afschrijvings- en rentelasten. Vanaf 2029 is er echter sprake van oplopende kapitaallasten door stijgende afschrijvingslasten vanwege de oplopende investeringen.

Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat we door middel van financiële kengetallen inzicht geven in onze financiële positie. Gemeenten zijn vrij om hier zelf duiding aan te geven. Niettemin heeft de provincie Zuid-Holland in een themacirculaire een aantal signaleringswaarden aangegeven. Deze staan in onderstaande tabel opgenomen.