Programma 3 Wonen en openbare ruimte

Ambitie

Iedere Capellenaar verdient een goede, betaalbare en duurzame woning: van starter tot senior. En van stel tot gezin. Daarom geven we prioriteit aan betaalbare woningen met voorrang voor Capellenaren. Ons plan is dat in Capelle tot 2034 circa 10.000 nieuwe woningen worden gerealiseerd. Naast doorbouwen, investeren we in bereikbaarheid, groen en plekken waar Capellenaren zich thuis voelen, elkaar ontmoeten en waar het prettig leven is. Daarom koppelen we woningbouw aan voldoende maatschappelijke voorzieningen, speelruimte, veilige mobiliteit en een gezonde groene leefomgeving.

Capelle blijft een gemeente waar je gemakkelijk en betaalbaar kunt komen waar je wilt. De auto blijft welkom, de fietser is veilig en wie op het OV is aangewezen, kan goed reizen. Parkeren blijft gratis in Capelle, blijft een uitgangspunt. Ook werken we toe naar een mobiliteitssysteem dat de bereikbaarheid op de lange termijn waarborgt.

We zetten in op schone straten, minder bijplaatsingen, snelle opruiming van zwerfafval en grofvuil, en goede handhaving op vervuiling en dumpingen. Tegelijk investeren we in meer groen in de wijk, zodat straten niet alleen schoner maar ook aantrekkelijker en leefbaarder worden. We werken verder aan een buitenruimte met mogelijkheden om te ontmoeten, bewegen en recreëren.

Wat willen we bereiken?

Programma 3 Wonen en openbare ruimte

3.1 Afval

We hebben onze afvalinzameling op orde en passen verbeteringen toe waar mogelijk. We blijven inzetten op verhogen van het scheidingspercentage en verminderen van het restafval. Ook willen we beter scheiden van grondstoffen met als gevolg schonere stromen.

3.2 Bereikbaarheid in de stad

Capelle aan den IJssel heeft een unieke bereikbaarheidsmix. Zowel per fiets, met openbaar vervoer als met de auto is Capelle bereikbaar. De ligging van Capelle aan den IJssel maakt dat het goed verbonden is met Rotterdam, de Krimpenerwaard en Gouda. Dat willen we zo houden. In 2030 is de auto nog steeds welkom in de verschillende centra van wijken en de stad, alleen de afhankelijkheid van de auto wordt minder. Daarom werken we aan een mobiliteitssysteem waarin iedereen kan meedoen.

3.3 Betaalbaar en aantrekkelijk wonen in Capelle

De woningnood is hoog. Steeds meer Capellenaren hebben grote moeite om een dak boven hun hoofd te vinden. Daardoor staat hun leven stil. Betaalbaar wonen is al helemaal een grote uitdaging. We willen daarom zorgen voor meer betaalbare huur- en koopwoningen voor Capellenaren.

3.4 Een thuis voor iedereen

We zorgen voor een aantrekkelijk en betaalbaar woningaanbod voor senioren. Dat helpt ouderen aan een passende woning en zorgt voor doorstroming. We helpen Capelse jongeren in hun zoektocht naar een thuis door een nieuwe ronde startersleningen beschikbaar te stellen. We maken slimmer gebruik van de bestaande voorraad.

We zorgen voor passende woonruimte voor mensen voor wie dat niet vanzelf gaat. Het gaat bijvoorbeeld om dak- en thuislozen, mensen die uitstromen uit een zorginstelling, statushouders, mensen met een beperking of psychische kwetsbaarheid, Daarom zorgen we voor tijdelijke woonplekken, voor beschermd wonen en voor locaties waar wonen en zorg samengaan.

3.5 Energie

Capelle importeert bijna alle energie die het gebruikt en is daardoor afhankelijk en kwetsbaar voor verstoringen. Daarom is het belangrijk dat we minder energie gebruiken en meer schone energie van dichterbij gebruiken. Zo houden we de energierekening stabieler en betaalbaar voor iedereen. We zetten in op betaalbare duurzaamheidsmaatregelen die bijdragen aan lagere lasten.

Energiebesparing zorgt er ook voor dat er minder stroom vervoerd hoeft te worden. Dat is belangrijk omdat we te maken hebben met een steeds voller elektriciteitsnet (netcongestie). We zetten in op minder stroom gebruiken tijdens de piekmomenten. En we gaan in Capelle gebouwen voortaan zo bouwen, dat ze minder stroom verbruiken. Zo pakken we netcongestie aan en blijven nieuwe woningen, scholen en sportvoorzieningen ook in de toekomst mogelijk.

3.6 Klimaatadaptatie

Zomers worden heter, buien heviger en droogtes langer. Capellenaren merken dit: wateroverlast na een bui, hete straten in de zomer en droge tuinen. We gaan daarom Capelle groener maken en beter bestand tegen hitte, droogte en wateroverlast.

3.6.1. Klimaatadaptatieplan

3.7 Schone lucht

Luchtverontreiniging heeft een aantoonbaar negatieve invloed op de gezondheid van inwoners. Daarom willen we Capellenaren stimuleren om oude, vervuilende houtkachels en rookkanalen te verwijderen.

3.7.1. Stimuleringspremie verwijderen vervuilende houtkachels

Wat mag het kosten?

Omschrijving	Rekening 2025	BG 2026 na wijz.	Begroting 2027	Raming 2028	Raming 2029	Raming 2030
Lasten	-61.191	-73.974	-65.677	-72.663	-79.763	-76.290
Baten	44.161	44.127	44.342	52.924	60.339	50.736
Saldo van baten en lasten	-17.030	-29.847	-21.335	-19.739	-19.424	-25.554
Mutaties reserves:
Reserve eenmalige uitgaven	3.601	3.517	0	0	0	0
Reserve kapitaallasten	0	79	79	79	79	79
Reserve water	169	150	0	500	769	0
Vereveningsreserve Sociale Woningbouw	-200	0	0	0	0	0
Algemene reserve	0	7.140	0	0	0	0
Totaal mutaties reserves	3.570	10.886	79	579	848	79
Resultaat	-13.459	-18.961	-21.256	-19.160	-18.576	-25.475

Investeringskredieten	Totaal krediet	BG 2026 na wijz.	Begroting 2027	Raming 2028	Raming 2029	Raming 2030
3 Wonen en openbare ruimte	395.690	35.299	44.513	42.075	40.865	47.276

Analyse Programma 3 op hoofdlijnen

Op basis van de geactualiseerde personeelsbegroting zijn € 393.000 meer personeelslasten via de kostenverdeelstaat doorbelast binnen de diverse taakvelden van programma 3. Dit verklaart de hogere begroting voor 2027 ten opzichte van 2026. De kapitaallasten nemen toe doordat in 2026 investeringsprojecten worden afgerond die in 2027 starten met de afschrijvingen.

2.1 Verkeer en vervoer
De lagere lasten van € 12.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere kapitaallasten in 2027 van € 195.000 voor onderhoud verhardingen.
Hogere kapitaallasten in 2027 van € 67.000 voor openbare verlichting.
Lagere lasten in 2027 van € 350.000 voor straatmeubilair doordat in 2026 éénmalige uitgaven van € 350.000 voor De Terp staan opgenomen.
Hogere kapitaallasten in 2027 van € 255.000 na afronding diverse mobiliteitsprojecten.
Lagere lasten in 2027 van € 97.000 voor mobiliteit algemeen.

5.7 Openbaar groen en recreatie
De hogere lasten van € 282.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Lagere lasten in 2027 van € 42.000 voor Recreatieschap Hitland.
Lagere lasten in 2027 van € 101.000 voor Singelgemalen algemeen onderverdeeld in € 150.000 lagere baggerkosten en € 49.000 aan hogere kapitaallasten.
Hogere kapitaallasten in 2027 van € 138.000 voor onderhoud groenvoorziening.
Hogere kapitaallasten in 2027 van € 55.000 voor speelplaatsen.
Hogere kapitaallasten in 2027 van € 21.000 voor Kinderboerderij Klaverweide.

7.2 Riolering
De hogere lasten van € 484.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere kapitaallasten in 2027 van € 350.000 .

De hogere baten van € 1.520.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere baten in 2027 van € 1.273.000 aan rioolheffing.
Hogere baten in 2027 van € 247.000 door lagere onttrekking aan de voorziening riolering middelen derden.

7.3 Afval
De hogere lasten van € 531.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere lasten in 2027 van € 435.000 voor reiniging door hogere exploitatie en verwerkingskosten voor huishoudelijk afval.

De hogere baten van € 1.163.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere baten in 2027 voor afvalstoffenheffing van € 1.463.000.
Lagere baten in 2027 van € 275.000 door lagere onttrekking aan de voorziening afval middelen derden.

7.4 Milieubeheer
De hogere lasten van € 537.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere lasten in 2027 van € 100.000 voor de overstap naar andere warmtebronnen dan gas.
Lagere lasten in 2027 van € 221.000 voor Energietransitie.
Hogere lasten in 2027 van € 430.000 voor klimaatadaptie, waaronder opstellen klimaatadaptieplan en het soortenmanagementplan.
Hogere lasten in 2027 van € 266.000 voor circulaire economie, waaronder grondstofbesparing en meer en makkelijkere afvalscheiding.
Hogere lasten in 2027 van € 475.000 voor de aanpak van netcongestie, waaronder de uitvoering van het Capels Actieplan Netcongestie.
Lagere last in 2027 van € 278.000 voor de aanpak Energiearmoede

De lagere baten van € 1.361.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan uit:

Lagere baten in 2027 van € 265.000 voor het Soorten Management Plan. In 2026 is een eenmalige subsidie begroot.
Lagere baten in 2027 van € 1.126.000 omdat in 2026 de laatste bijdrage uit de SPUK CDOKE van toepassing is. In 2027 is hiervoor in programma 6 een bedrag van € 2.206.000 in de algemene uitkering opgenomen.

8.1 Ruimte en leefomgeving
De lagere lasten van € 1.307.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Lagere lasten in 2027 van € 994.000 voor Omgevingswet/Omgevingsvisie. Wordt voor een belangrijk deel verklaard omdat bij de Slotwijziging 2025 € 870.000 is overgeheveld naar 2026 voor de aanbesteding van de tweede fase van de transitie naar het omgevingsplan. Dit budget is daarmee incidenteel in 2026 beschikbaar en maakt geen onderdeel uit van de begroting 2027.
Hogere lasten in 2027 van € 300.000 voor Roer-Barbizonlaan. In de Omgevingsagenda zijn verschillende gebieden aangewezen waar kansen liggen voor verdichting en het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Voor deze gebieden zijn de budgetten in de Kadernota 2027 geactualiseerd. Deze actualisaties betreffen budgettair neutrale wijzigingen en verklaren de afwijkingen tussen de begroting 2026 en de begroting 2027.
Lagere lasten in 2027 van € 495.000 voor diverse projecten. Deze projecten zijn faciliterend waarbij de kosten verhaald worden op derden. Voor deze projecten zijn de budgetten in de Kadernota 2027 geactualiseerd. Deze actualisaties betreffen budgettair neutrale wijzigingen en verklaren de afwijkingen tussen de begroting 2026 en de begroting 2027.
Lagere lasten 2027 van € 220.000 ten opzichte van 2026 als gevolg van een incidentele verhoging van de lasten in 2026. In de raad van 20 mei 2026 is € 220.000 beschikbaar gesteld voor het Versnellingsteam Netcongestie. Deze lasten zijn niet structureel opgenomen in 2027.

De lagere baten van € 195.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere baten in 2027 van € 300.000 voor Roer-Barbizonlaan. In de Omgevingsagenda zijn verschillende gebieden aangewezen waar kansen liggen voor verdichting en het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Voor deze gebieden zijn de budgetten in de Kadernota 2027 geactualiseerd. Deze actualisaties betreffen budgettair neutrale wijzigingen en verklaren de afwijkingen tussen de begroting 2026 en de begroting 2027.
Lagere baten in 2027 van € 332.000 voor diverse projecten. Deze projecten zijn faciliterend waarbij de kosten verhaald worden op derden. Voor deze projecten zijn de budgetten in de Kadernota 2027 geactualiseerd. Deze actualisaties betreffen budgettair neutrale wijzigingen en verklaren de afwijkingen tussen de begroting 2026 en de begroting 2027.

8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen)
Lagere lasten van € 8.838.000 en lagere baten van € 2.352.000 in 2027 ten opzichte van 2026:

In de geheime bijlage Meerjaren Perspectief Projecten 2026 is inzicht gegeven in de financiële actualisaties van de grondexploitaties. Deze actualisaties zijn reeds verwerkt bij de Kadernota 2027. Voor een nadere toelichting per grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid.

8.3 Wonen en bouwen
De hogere lasten van € 18.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere afschrijvingslasten in 2027 van € 64.000.
Lagere lasten in 2027 van € 217.000 voor Rivium District. Dit project is faciliterend waarbij de kosten verhaald worden op derden. Voor dit project zijn de budgetten geactualiseerd. Deze actualisaties betreffen budgettair neutrale wijzigingen en verklaren de afwijkingen tussen de begroting 2026 en de begroting 2027.
Lagere lasten in 2027 van € 550.000 voor stationsgebied Schollevaar. Stationsgebied Schollevaar is inmiddels als grondexploitatie opgenomen. De financiële actualisatie van de grondexploitatie is bij de Kadernota 2027 verwerkt op taakveld 8.2.
Hogere lasten in 2027 door hogere dotatie van € 175.000 aan de voorziening omgevingsvergunningen.

De hogere baten van € 2.262.000 in 2027 ten opzichte van 2026 bestaan hoofdzakelijk uit:

Hogere baten in 2027 van € 53.000 door hogere leges omgevingsvergunningen uit grote bouwprojecten.
Lagere baten in 2027 van € 750.000 vanuit de subsidie Vliegende brigade. Deze subsidiebaat is bij de Begroting 2027 teruggedraaid, omdat is gebleken dat deze ombuiging niet realiseerbaar is. Voor een nadere toelichting op deze en de overige ombuigingen wordt verwezen naar de paragraaf Ombuigingen.
Lagere baten in 2027 van € 550.000 voor stationsgebied Schollevaar. Stationsgebied Schollevaar is inmiddels als grondexploitatie opgenomen. De financiële actualisatie van de grondexploitatie is bij de Kadernota 2027 verwerkt op taakveld 8.2.
Lagere baten in 2027 van € 217.000 door herverdeling kosten Rivium District, kosten over toekomstige jaren.
Hogere baten in 2027 van € 1.309.000 vanuit de realisatiestimulans. Dit bedrag is gebaseerd op het aantal verwachte starts van de bouw van betaalbare woningen.

Subsidieplafonds

Subsidieregeling	Plafond 2027
Netbewuste maatregelen	75
Water, groen en zonwering	80
Verhuispremie senioren	25
Vervangen vervuilende houtkachels	25
Capels Isolatieplan	700

Ambitie

Wat willen we bereiken?

3.1 Afval

Wat gaan we daarvoor doen?

3.2 Bereikbaarheid in de stad

Wat gaan we daarvoor doen?

3.3 Betaalbaar en aantrekkelijk wonen in Capelle

Wat gaan we daarvoor doen?

3.4 Een thuis voor iedereen

Wat gaan we daarvoor doen?

3.5 Energie

Wat gaan we daarvoor doen?

3.6 Klimaatadaptatie

Wat gaan we daarvoor doen?

3.7 Schone lucht

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat mag het kosten?

Analyse Programma 3 op hoofdlijnen

Subsidieplafonds