Paragraaf Financiering

Bestuurlijke duiding

In het jaar 2020 zijn de rentetarieven voor externe financiering laag geweest. Voor kort geld (< 1 jaar) waren deze het hele jaar negatief en dat gold soms ook voor lang geld (> 1 jaar). Door het ontvangen van Enecogelden in maart hebben wij gedurende 2020 geen leningen aangetrokken. Ook de kasgeldlening van 18 miljoen hebben wij eind juni/begin juli volledig afgelost.

Wij hebben ons gehouden aan de wettelijke regels met betrekking tot de financiering. Het kasgeldlimiet van € 18 miljoen hebben wij niet overschreden; maximaal 2x is toegestaan , bij de derde keer moet er een herstelplan worden ingediend bij de toezichthouder. De renterisiconorm hebben wij niet overschreden.

Voor de leningen die we hebben verstrekt aan niet-toegestane instellingen, waar wij enig risico lopen, geldt dat de instellingen in 2020 zonder problemen aan hun verplichtingen hebben voldaan.

Beleid van financiering

Het beleid van financieren van ons is gericht op:

  • Het voorzien in de financieringsbehoefte van ons op korte en lange termijn;
  • Het uitvoeren van de treasuryfunctie. Taken hiervan zijn het besturen en bewaken van de inkomende en uitgaande geldstromen, het beheersen van de daaraan verbonden kosten (tarifering), het minimaliseren van de daaraan verbonden risico’s (renterisico) en het optimaliseren van het rendement van beschikbare liquiditeiten (in beperkte vorm in verband met het Schatkistbankieren);
  • Het verstrekken van leningen of borgstellingen uit hoofde van de “publieke taak” uitsluitend aan door de Gemeenteraad goedgekeurde derde partijen en in lijn met onze Verordening Borgstellingen gemeente Capelle aan den IJssel 2020 en Verordening Leningverstrekkingen gemeente Capelle aan den IJssel 2020.

Verloop liquiditeit in het jaar

Wij hebben geen liquiditeitstekort gehad in 2020. Dit werd mede veroorzaakt door de uitbetaling van de Enecogelden. Daarom hebben we gedurende heel 2020 geen geldleningen afgesloten. In maart is een lening van 30 miljoen afgelost, dit is ook in de grafiek te zien wanneer de liquiditeit onder de 0 duikt. In juli is de korte termijn lening afgelost, hierdoor is de verloop van de liquiditeit zowel inclusief als exclusief lening hetzelfde.

Leningenportefeuille

Leningen O/G (Opgenomen geldleningen)
De gemeentelijke leningenportefeuille bestaat aan het eind van 2020 uit 9 leningen met een totaalbedrag van een kleine € 61 miljoen. De reguliere aflossingen zijn conform de prognose. In de Paragraaf Financiering van de Begroting 2020 is aangegeven dat de financieringsbehoefte € 44 miljoen zou zijn. Dit bleek niet nodig te zijn. Dit had vooral te maken met het ontvangen van de Enecogelden.

Leningen O/G 2020
Stand per 1-1-2020 N96.688
Reguliere aflossingen V36.092
Vervroegde aflossingen N0
Nieuwe leningen N0
Stand per 31-12-2020 N60.596


Leningen U/G (Uitgezette geldleningen)

Leningen aan niet-toegestane instellingen
Op de leningen verstrekt aan niet toegestane instellingen loopt de gemeente enig risico. Daarom is er voor dit soort leningen ook een apart raadsbesluit nodig. Het risico op deze leningen is moeilijk te kwantificeren. De niet-toegestane instellingen hebben geen steunmaatregelen in verband met corona van de gemeente ontvangen.

Leningen niet toegestane instellingen 2020 Restant looptijd
Stand per 1-1-2020 N511.926
Reguliere aflossingen:
CVV Zwervers V2.651 14 jaar
TCC (investeringen accommodatie) V9.172 16 jaar
Stichting PCPO V25.000 8 jaar
Blick V4.002 0
Extra aflossingen:
TCC (investeringen accommodatie) V135.000
Stichting PCPO V50.000
Totale stand per 31-12-2020 N286.101
De reguliere aflossingen zijn conform de leningovereenkomst.

Renteontwikkeling in het jaar

Bovenstaand treft u een overzicht aan van de ontwikkeling van de rente met een aantal looptijden. Dit overzicht is gebaseerd op cijfers van de Rabobank. De korte rente (< 1 jaar) heeft als uitgangspunt het Euribor en de lange rente (> 1 jaar) is gebaseerd op swaptarieven. Onze tarieven worden verhoogd met een liquiditeitsopslag.
Bij de Begroting 2020 was de verwachting dat de korte rente verder zou dalen, wat ook klopt. De rente is in 2020 verder gedaald. De 10-jaars en 30-jaars swap schommelden gedurende het jaar, in het 4e kwartaal stegen beide weer.

Risicobeheer

Korte termijn financiering
Waar mogelijk maken wij gebruik van intermediairs. Dit jaar is vooral gebruik gemaakt van de faciliteiten van BNG. Daarnaast maken wij gebruik van de diensten van een tweetal bankinstellingen, te weten de ING en de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Bij beide instellingen hebben wij een kredietfaciliteit in rekening-courant. Omdat kredietfaciliteiten relatief duur zijn, worden deze alleen gebruikt als veiligheidsbuffer voor onverwachte en/of spoedeisende uitgaven.

Berekening renterisiconorm

Lange termijn financiering
Om de risico’s van de lange termijn financiering in te perken, is in de wet Fido gesteld dat de renterisiconorm niet overschreden mag worden. Daarnaast zijn er regels rondom de kasgeldlimiet opgenomen. Hierin is onder andere bepaald dat er na een overschrijding van meer dan twee kwartalen er een herstelplan ingediend moet worden bij de provincie.
Bij de berekening van de renterisiconorm gaat het om renterisicobeheer. Wij willen de invloed van (externe) rentewijzigingen op onze resultaten zoveel mogelijk beperken. Wanneer er een financieringsbehoefte ontstaat, zal rekening gehouden moeten worden met de renterisiconorm. Deze heeft als doel om het toekomstige renterisico te beperken door aflossingen in de tijd te spreiden. Het renterisicobedrag wordt berekend door een vastgesteld percentage van 20% (voor gemeenten) van het totale begrotingstotaal te nemen. Het totaal aan aflossingen en renteherzieningen mag niet groter zijn dan het renterisicobedrag. Het renterisico kan worden gestuurd door bij het aantrekken van nieuwe langlopende financieringsmiddelen rekening te houden met de vervaldata en renteherzieningen van de bestaande schuld. In 2020 zijn wij binnen de renterisiconorm gebleven.

Berekening renterisiconorm 2020
Begrotingstotaal (lasten primitieve begroting) N209.119
Percentage regeling (*) 20%
Renterisiconorm, in bedrag N41.824
Berekening renterisico
Renteherzieningen (**) N0
Aflossingen (***) N36.092
Renterisico N36.092
Toets aan renterisiconorm
Renterisiconorm, in bedrag N41.824
Renterisico N36.092
Ruimte (V) / overschrijding (N) V5.732
* Percentage conform Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden (Ufdo)
** Alleen voor OG-leningen; slechts bij doorverstrekking te salderen met UG-leningen
***Alleen m.b.t. OG-leningen

Kasgeldlimiet

De kasgeldlimiet is voor 2020 vastgesteld op € 18 miljoen. Dit betekent dat gemiddeld per kwartaal niet meer dan € 18 miljoen kort mag worden gefinancierd. Het gemiddelde wordt berekend door te kijken naar de stand van de vlottende schuld en de vlottende middelen per de 1e van iedere maand. Het gemiddelde van deze momentopnames bepaald of wij voldoen aan de toegestane kasgeldlimiet.

Toets kasgeldlimiet 2020 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal
Toegestane kasgeldlimiet
Toegestane limiet in % 8,50% 8,50% 8,50% 8,50%
Begrotingstotaal (lasten primitieve begroting) N209.119 N209.119 N209.119 N209.119
Toegestane limiet N17.775 N17.775 N17.775 N17.775
Omvang kasgeld werkelijk
Omvang vlottende schuld (gemiddelde 1e dag vd maand) N18.000 N18.000 N1.000 N0
Omvang vlottende middelen (gemiddeld 1e dag vd maand) V11.818 V49.175 V33.401 V30.152
Saldo vlottende schuld N6.182 V31.175 V32.401 V30.152
Saldo uitgedrukt in percentage van begrotingstotaal 2,96% -14,91% -15,49% -14,42%
Verschil
Verschil in bedrag V11.593 V48.950 V50.176 V47.927
Verschil in percentage 5,54% 23,41% 23,99% 22,92%
Overschrijding limiet ja/nee? Nee Nee Nee Nee

Schema rentetoerekening

Hieronder is het renteschema weergegeven conform de Financiële Verordening 2020 van de commissie BBV. Door de afronding van het percentage van de renteomslag op 1 decimaal is er sprake van een renteresultaat.

Schema rentetoerekening 2020
De externe rentelasten over de korte en lange financiering N222
De externe rentebaten over de korte en lange financiering V17
Saldo rentelasten en rentebaten N204
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend N4
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend N0
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente N200
Rente over eigen vermogen N0
Rente over voorzieningen N0
Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente N200
De aan taakvelden toe te rekenen rente (renteomslag) V192
Renteresultaat op het taakveld Treasury V8

Gewaarborgde geldleningen (borgstellingen)

Onderstaande staat geeft een overzicht weer van de gewaarborgde geldleningen gecumuleerd op geldnemer.

Geldnemer Stand per 1-1-2020 Stand per 31-12-2020
Verpleeghuis Rijckehove N787 N744
St. IJsselland Ziekenhuis N8.508 N7.714
VV Capelle N15 N10
St. Woonzorg Nederland N8.768 N8.768
Stichting Havensteder N286.424 N297.523
Rijksmonument Dorpsstraat 164 N2.091 N2.058
Vestia Groep N10.500 N3.000
Totaal N317.093 N319.817

Indien één van deze woningcorporaties niet aan hun betalingsverplichtingen kan voldoen, lopen wij een renterisico in de vorm van het verstrekken van een renteloze lening aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw(WSW). Echter, voor het beroep doen op het verstrekken van de renteloze lening, zal eerst aanspraak worden gemaakt op de borgstelling van het WSW en de obligoverplichting bij de overige corporaties in Nederland (tertiaire achtervang). Het eventueel resterend gedeelte wordt verdeeld onder de schadegemeenten en alle gemeenten. Het WSW zal in zo’n geval het onderliggend bezit ten gelde maken wat veelal veel hoger is dan de hoogte van de geborgde leningen. Tot op heden is het nooit voorgekomen dat gemeenten renteloze leningen hebben moeten verstrekken aan het WSW.

Het afgelopen jaar bleek dat het WSW eerder wordt aangesproken om bij te dragen aan de oplossing van financiële problemen van woningcorporaties. Dit heeft ook gevolgen voor de achtervangpositie van de gemeente.
Standard & Poor’s heeft in 2020 de AAA-rating aan het WSW toegekend, hun positie wordt in 2020 stabiel geacht. Zij verwachten dat de Nederlandse overheid, zo nodig, tijdelijke steun zal verlenen aan het WSW. De vooruitzichten van het garantiestelsel van het WSW worden stabiel geacht. Ze verwachten dat de Covid-19 pandemie een beperkte invloed zal hebben op de positie van het WSW, omdat de overheid financiële steun verleend aan kwetsbare huurders.

Voor de overige leningen staan wij rechtstreeks borg. Als zij niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen dan zijn wij direct verantwoordelijk (primaire achtervang). VV Capelle heeft voor de laatste twee kwartalen van 2020 uitstel van betaling gekregen voor de aflossing. In plaats dat de lening april 2021 afgelost wordt, zal dit oktober 2021 worden.  In het laatste kwartaal is bekend geworden dat één van de twee leningen van Vestia wordt overgenomen door de gemeente Barendrecht.  Dit heeft te maken met de verkoop en levering van een gedeelte van de vastgoedportefeuille. Hierdoor staat de gemeente borg voor één lening van Vestia. De stichting Havensteder heeft één lening volledig afgelost en is drie nieuwe leningen aangegaan in 2020.

De instellingen/stichtingen/verenigingen die een gewaarborgde geldlening bij de gemeente hebben, hebben geen steunmaatregelen in verband met corona van de gemeente ontvangen.

Ontwikkelingen

Korte termijnfinanciering
Eind juni/begin juli is de kasgeldlening volledig afgelost. Hierdoor zijn we niet boven de toegestane kasgeldlimiet gekomen.

Lange termijnfinanciering
In 2020 zijn er geen nieuwe leningen aangetrokken.

Liquiditeitsprognose
In 2020 is de liquiditeitsprognose drie keer geactualiseerd en één keer geanalyseerd. De actualisaties hebben plaatsgevonden bij de Voorjaarsnota 2020, de Begroting 2020 en de Najaarsnota 2020.

Leningen niet-toegestane instellingen
Tennisclub Capelle heeft in 2020 een extra aflossing van 135 gedaan en Stichting PCPO een extra aflossing van 50.

Corona
De maatregelen omtrent corona hebben in 2020 geen directe invloed op de financiering gehad. Bijna alle instellingen/verenigingen/stichtingen van de gewaarborgde geldleningen hebben aan hun betalingsverplichtingen voldaan. VV Capelle heeft in verband met de coronamaatregelen de laatste twee kwartalen niet afgelost. Deze aflossingen zullen in 2021 plaatsvinden waardoor de lening iets langer doorloopt. De niet-toegestane instellingen hebben aan hun betalingsverplichtingen voldaan en sommige hebben zelfs meer afgelost.